Kültür & Sanat

Beyaz Perdede Hacivat ve Karagöz

11 Haziran 2017

Eyy Hay-i Hak
Perde kurduk ışık yaktık
Oyunumuz gölge hayal
Gerçeğin aynasıdır bu perde, sanılmaya martaval…

Diye başlardı gölge oyunu, def ve zil sesleri eşliğinde. Türk mizahının belki de ilk kahramanları, Karagöz ve Hacivat; sadece Bursa’nın değil geleneksel Türk tiyatro sanatının da en bildik efsanevi figürleri.

Bu yüzdendir ki Sen ve Ben’deki ilk yazımı bu iki ezeli ve ebedi dosta ayırdım.

Efendim, hikayelerini hemen hemen herkes bilir. Bir rivayete göre Ulucami inşaatında çalışan iki işçidir, Kambur Bali lakaplı Karagöz ve Hacı Cav Cav lakaplı Hacivat. Zıt karakterlere sahip bu iki arkadaşın, birbirleriyle olan nüktedan ve eğlenceli atışmaları gün gelir cami inşaatının yapımının gecikmesine yol açar. Dönemin padişahı da bu yüzden bu ikilinin kellelerini alır. Bir zaman sonra Hacivat ve Karagöz’ün siluet olarak yapılan kuklaları gölge oyunu olarak bir perde arkasında oynatılmaya başlanır.

Gerçekte yaşayıp yaşamadıkları bile kesin olarak bilinmese de, orta oyundan modern Türk sinemasına kadar birçok görsel sanat dalına ilham kaynağı olmuşlardır.

Çok ilginçtir ki sanat tarihimizin hazine değerindeki bu mistik şahsiyetlerinin hikayeleri, ilk (ve hala tek) olarak profesyonel anlamda 2006 yılında beyaz perdeye yani sinemaya aktarılmış. Her ne kadar dönem filmi yapma konusunda gerek görsel gerekse hikaye anlatımında sıkıntılarımız olsa da yönetmen Ezel Akay bu işin üstesinden olabildiğince gelmiş. Tabi ki bunda, başta Haluk Bilginer olmak üzere, Beyazıt Öztürk, Güven Kıraç ve Ayşen Gruda gibi önemli oyuncularının büyük payı var.

Dönem filmlerinin seyirci üzerindeki etkisi, görsel açıdan, kostüm ve mekan tasarımları ile, duygu iletişimi açısından da doğru müzik seçimleriyle mümkün olabiliyor. Bu filmde de yönetmen; tüm bu unsurları başarıyla iç içe geçirmiş. Hala izlemeyen varsa , “Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü” adlı bu filmi mutlaka izlesin derim.

Bundan sonra bu sayfada, sizlerle başta sinema ve müzik olmak üzere sanatı paylaşacağız. Yaşamı hafifletip, zorlu günlerimizden zaman çalacağız. Sen ve Ben’in keyfinizi sürmeniz dileği ile bir sonra ki yazımda buluşmak üzere…

Ali Ballı

Bu yazılar da ilginizi çekebilir

3 Yorum

  • Cevapla Didem Çelebi Özkan 11 Haziran 2017 at 10:20

    Alicim öncelikle Sen ve Ben ailesine hoş geldin canım. Bursa’nın en güzel kültürel miraslarından biriyle yazılarına start vermen harika bir seçim olmuş. ‘Beyaz Perde’de Hacivat ve Karagöz’ü okumaktan keyif aldığım kadar büyük bir heyecanla diğer yazılarını bekliyor olacağım. Birlikte çıktığımız yeni yolculuğunun en az bana hissettirdiği kadar mutluluk vermesini dilerim Alicim sana da.

  • Cevapla Ali Ballı 11 Haziran 2017 at 13:20

    Ben çok teşekkür ediyorum..Başta sen ve tüm Sen ve Ben ailesine merhaba diyorum..Güzel şeyler paylaşmak dileğiyle..Sevgiler

  • Cevapla Nihan Deveci 12 Haziran 2017 at 23:56

    ‘Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü’ filmini çok severek beş kere izlemişimdir. Yorumlanması gereken bir film gerçekten. Bir yazımda ben de analizini yapmayı düşünüyordum.
     
    Bu arada hoşgeldiniz aramıza 🙋
    Kaleminize sağlık 👏

  • Cevap Yaz