Sinema

Bursa’nın Sinemaları

9 Temmuz 2017

Her dönemin kendine ait özellikleri, o dönemin karakteri olarak ilerki yıllara miras kalıyor. Bizler her ne kadar “Eskiden herşey daha güzeldi” türünde cümleler kursak da eminim ki bundan 30-40 yıl sonra da bu dönem “Eskiden herşey daha güzeldi” diye anılacak. Bu sanırım yaşam döngüsünün doğal bir getirisi. Sosyal alışkanlıkların değişimi, toplumun değişimiyle paralellik gösteriyor, ki bu değişim bizim ülkemizde çok daha fazla.

İşte bu değişimin en köklüsü; sokakların alışveriş merkezlerine taşınmasıyla oldu. Özellikle 2000’li yıllarda sokak hayatı ve tabi buna bağlı olarak sinemalar da artık AVM’lerin himayesine geçti. Konumuzu sosyalojik tespitler girdabından çıkartıp, daha engin sularda yüzelim istiyorum. Televizyonun, bilgisayarın, internetin olmadığı zamanlarda, 7’den 70’e tüm Bursa halkının gözbebeği olan sinemalara bir göz atalım diyorum.
 

Bursa’nın Sinemaları

 

Bursa'nın Sinemaları | Yazan: Ali BallıDilek Sineması

Bugün Heykel’den Setbaşı’na giderken hemen cadde başında yer alan sinema. Ben hayal meyal hatırlıyorum.
1983 yılında kapanmış, yerine çok katlı ünlü bir mağaza açılmıştı. Babam başta olmak üzere benden bir kuşak öncesinin favori sinema salonlarından biriymiş. Özellikle o dönemin popüler Hollywood filmlerini ve birçok Türk filmini Bursa seyircisiyle buluşturan bir mekan olarak tarihe karışmış.

Şafak/Saray Sineması

Bursa’nın ilk sineması diyebiliriz. Hatta 27 Ekim 1922’de Atatürk’ün halka hitap ettiği konuşmasını yaptığı mekan olarak da anılır.Daha sonra Saray Sineması adı altında faaliyetine devam etmiş. Sanırım 80’li yılların başında geçirdiği bir yangın sonrası (ki o yangını yakından görmüş biri olarak, üzerimdeki etkisi büyüktür) uzunca bir dönem kapalı kalmıştı.
Bursa'nın Sinemaları | Yazan: Ali BallıYakın bir geçmişte Prestige Sinema salonu olarak tekrar sinemaseverlerle buluşsa da az önce bahsettiğim AVM kültürüne yenik düşüp yerini bir fast-food restoranına bırakmıştır. Setbaşı köprüsünün, Ünlü Cadde girişinde yer almış olan bu sinema, kimbilir hangi filmleri perdesine taşımıştı..

Kısmet Sineması

Şehreküstü’den Cumhuriyet caddesine çıkan yol üzerinde bir işhanının içerisinde yer alan Kısmet Sineması, Bursalıların bir zamanlar en çok gittiği sinemalardan biriymiş. Sorup soruşturdum, 70’li yılların sonlarında kapanmış ve anılarda kalmış.
Bursa'nın Sinemaları | Yazan: Ali Ballı[ Bilet, İstanbul Saray Sinemasına ait. Dönem biletlerine örnek olarak verilmiştir. ]

Zafer Sineması

Bugünkü Zafer Plaza’nın yer aldığı meydan bir zamanlar Zafer Meydanı olarak anılırdı. Meydanın karşısındaki sıra dükkanların olduğu yerde ise Zafer Sineması varmış. Ben hiç hatırlamıyorum ama hatırlayanlar için anıları tazelemiş olduk.

Bursa'nın Sinemaları | Yazan: Ali BallıTayyare Sineması

Şu anda da Tayyare Kültür Merkezi olarak çeşitli sanat dallarına hizmet veren, Bursa’nın 85 yıllık sembol binası. Ve bana göre Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına ait en güzel binalardan biri. Benim de çok net hatırladığım, sadece sinema salonu olarak kullanıldığı zamanlarda önünden geçerken göz attığım film afişleri. Mesela; Pretty Woman(Özel Bir Kadın), Ghost(Hayalet), Dances with Wolves(Kurtlarla Dans), Home Alone(Evde Tek Başına) gibi filmlerin gösterimlerini çok iyi hatırlıyorum. 1995 yılında geçirdiği tadilat ve yenileme çalışmaları sonrasında, yeniden Bursa’nın en popüler kültür merkezlerinden biri oldu. Neyse ki, tarihi binanın aslını ve dokusunu bozmadan yapılan bu çalışmalar sonucunda halen; sinema, tiyatro, söyleşi, konser gibi etkinlikleriyle Bursa’lıların gözde mekanlarından biri olarak yaşamaya devam ediyor.

Yazıcıoğlu Sineması

1967-68 yıllarından açılmış ve açıldığı dönemde Bursa’nın en büyük ve en modern sineması olması gibi bir özelliği vardır Yazıcıoğlu Sinemasının. Zamanla televizyonun popüler hale gelmesi ve insanların evlerine kapanması, sinemalara olan ilginin azalmasına yol açmıştır, özellikle 80’li yılların başlarında. Bu sadece Bursa’yı değil tüm Türkiye’yi etkilemiş, diğer birçok sinemada olduğu gibi burası da ayakta kalmak için erotik filmler ve ucuz karate filmleri göstermeye başlamış. Altıparmak caddesi üzerinde aynı zamanda Yazıcıoğlu pasajının içerisinde yer almış olan bu sinema, bundan dolayı son zamanlarında kötü bir şöhret edinse de, bir zamanlar General Patton, İyi Kötü ve Çirkin, Grease gibi başyapıt filmlerin gösterildiği efsane bir sinema salonuymuş. Ayrıca pasaj kültürünün öncü mekanlarından biri olma özelliği de taşıyan bu mekan, birkaç yıl öncesine kadar zamana direnmiş fakat nihayetinde yıkılıp yerine yine çok katlı bir mağaza açılmış.

Burç Sineması

Özellikle 90’lı ve 2000’li yılların en popüler ve en kaliteli filmlerinin gösterildiği sinema salonu. İlk başlarda tek ve büyük bir salonu olan sinema daha sonra küçük cep sinemaları olarak bölünmüştü. Altıparmak caddesi üzerinde, Burç Pasajının içinde yer alan bu sinema, bir dönem Bursa’daki tek sinemaydı diyebiliriz. Yerli ve yabancı bütün vizyon filmlerini seyretme fırsatı bulduğumuz, benim kuşağım için apayrı yeri olan bir mekan. Pasaj içindeki küçük dükkanlar, müzik marketler ve kafeler de bu popülaritenin uzun yıllar korunmasına sebep olmuştu. Halen Bursa‘nın en eski sinema salonu olma özelliğini koruyan Burç Sineması, umarım uzun yıllar daha ayakta kalmayı başarabilir.

O yılların nüfus yoğunluğunu da dikkate alırsak Bursa gerçekten sinema kültürüyle iç içe yaşamış bir şehirmiş bir zamanlar diyebiliriz. Ki burada adını anamadığım, daha birçok sinema salonu olduğunu biliyorum. Mekanlar değişse de, modası hiçbir zaman geçmeyecen sinema, yaşadığımız bu şehirde hayatımızı güzelleştirmeye devam ediyor. Bugün pazar; haydi şimdi sevdiklerinizi alın ve güzel bir film seyredin… Tabii ki sinemada..

Mutlu pazarlar.. İyi seyirler…

Ali Ballı

Bu yazılar da ilginizi çekebilir

10 Yorum

  • Cevapla Seçil Heptaşkın 9 Temmuz 2017 at 19:18

    Sinema tarihindeki gezintin beni çocukluğuma götürdü. Ve farkettim ki benim bile hatıralarımda karışıklık olmuş. Son yazımda Şafak sinemasını Dilek sineması olarak tariflemişim. Bu yanlışlığı da sayende düzeltmiş oldum. Umarım okurlar da bu düzeltmeyi belleklerinde yapmışlardır 😔

    • Cevapla Didem Çelebi Özkan 9 Temmuz 2017 at 20:48

      Yazıda da düzeltme yapılmıştır canikom. İçin rahat olsun 😘😘

    • Cevapla Ali Ballı 12 Temmuz 2017 at 22:19

      E.T filmiyle ilgili anılar da canlandı mı 🙂 Teşekkürler yorumun için 🙂

  • Cevapla Turgut Yalkı 10 Temmuz 2017 at 00:01

    Ali Bey,
    Yazınız için teşekkür ederim. Üzerinde çalıştığım bir konu idi. Beni mazur göreceğinizi umarak konunuza bazı ilaveler ile ben de çalışmamı yayınlayacağım.
     
    Saray sineması Louis Amstrong ilanı dikkatimi çekti ancak bu ilanın zannediyorum İstanbul’ daki Saray Sinemasına ait olabilir. Zira tüm bilet satış yerleri İstanbul adresi.
     
    Bilgileriniz için elinize sağlık…

    • Cevapla Ali Ballı 11 Temmuz 2017 at 17:27

      Turgut Bey, ne mutlu ki sizler gibi dikkatli okurlarımız var. Dönem biletlerine örnek olabileceğini düşünerek kullanmıştım fotoğrafı. Ama uyarınız üzerine dikkatli okurlarımız için altına açıklama metni ekledim. Yeniden ilginize teşekkürler. Sitemizde sizi ve yazılarınızı görmekten mutlu olacağız…

  • Cevapla Nihan Deveci 13 Temmuz 2017 at 09:42

    Çok güzel bir yazı. Adlarını biyordum ancak ikisinin yerini bilmiyordum. Açık hava sinemaları da çok güzelmiş. Annem hep anlatır.

    • Cevapla Ali Ballı 21 Temmuz 2017 at 00:33

      Yazlık sinemayı da Kurşunlu’dan hatırlıyorum.. Tahta iskemleler, çekirdek ve dondurma 🙂 Ah o günler ..👋

  • Cevapla Ilgın Cenkçiler 20 Temmuz 2017 at 19:01

    Merhaba, yazını okurken ailemden dinlediğim, onların güzel hatıraları kulaklarımda beliriverdi. Derken benim jenerasyonumun Burç Sineması güzel günler, filmler…
     
    Benim ve o gün benim ile sinemaya giden arkadaşlarımın yaşadığı ise tarihe Burç Sineması için not düşülecek bir gündü. Film değişmiş biz Arnold filminine gitmiştik tabii balkonda yerimizi aldık film başladı ve filmdeki bomba sahnesi bir anda gerçeğe dönüştü damsızların 😂 Nasıl bir tabir ise olduğu alt bölümde ses bombası patlıyıverdi çok korktuğumuzu söylemeye gerek yok fakat sebeb günümüzde hala aşamadığımız erotizm 🙄9,5 Hafta oynatıldı diye 😉

    • Cevapla Ali Ballı 21 Temmuz 2017 at 00:36

      🙂 benim de hatırladığım 1 seneden fazla gösterimde kalan Cesur Yürek filminin afişi.. Ne zaman önünden geçsem, afiş asılıydı bilboardta.. E ben de herhalde 4-5 kere gitmiştim o filme 🙂

  • Cevapla Ekrem Hayri Peker 28 Ağustos 2018 at 21:24

    Dört yıldır Bursa sinemaları ve Bursa’da çekilen filmler üzerinde çalışıyorum. Çalışmalarımın bazı bölümleri yerel dergilerde basıldı. Dijital kitap olarak yayınladım. Hala üzerinde çalışıyorum. Belki kitap olarak basılır.
    Hala Yazıcıoğlunun, Burç’un düzgün fotoğraflarını bulamadım. Ayrıca Yeni Sinema ve Kısmet Sineması’nın resimlerini bulamadım.

  • Cevap Yaz

    Girne Antik Liman
    Girne Antik Liman
    Öykü: Umarım Bu Gece Öldürülmem | Yazan: Didem Çelebi Özkan