Sitem Etmek

Bazı sözler vardır ki karşı taraf açısından kötü gibidir ve hoş karşılanmaz. Bu yüzden bu sözleri söyleyen kişi zaman zaman suçlanabilir. Boş konuşuyormuş gibi hissettirilmek istenebilir. Bu karşılık o kişiyi daha da çok aynı yönde konuşmaya iter. Çünkü söylediği sözler karşı tarafın hiç işine gelmese de aslında karşısındaki tarafından yapılan ve kendini çok üzen şeylerdir.

Suçlamak ve azarlamak değildir bu, sadece sitem etmektir. Sözlük anlamına göre sitem etmek, “Bir kimseye, bir davranışının ya da bir sözünün üzüntü, alınganlık, kırgınlık gibi duygular uyandırdığını yumuşak bir biçimde belirtme, söyleme” demektir.

Sitem mi, Şikayet mi?

Sitem ve şikayet arasında çok önemli bir fark vardır ama “sitem”den “şikayet”e geçmek çok çabuk ve farkına varmadan olabilir.

Sitem etmek, bireyi gerçekten üzen ya da kıran unsurların öne çıkarılmasıdır.

“Bu sözün beni çok üzdü.”
“Şu davranışın beni kırdı.”

Gibi cümlelere konu olan sözler ya da davranışlar, gerçekten bireyi ilgilendiren konularla ilgili olmalıdır.

Eğer davranışların kırıcı, üzücü etkisi yoksa, sadece karşı tarafın hoşuna gitmediği için sohbet içine karışıyorsa, bu kesinlikle sitem değildir. Şikayet etmektir.

Şikayet eden insan, hayatında her şeyin kendi kurallarına göre olmasını isteyen ve başka türlüsüne tahammül edemeyen insandır. Bu özellik bireyde alışkanlık haline geldikçe de birey hayatı mızmızlanarak yaşamaya başlar. Etrafındaki insanlardan şikayet eder, evinden şikayet eder, eşyasından şikayet eder, soğuk havadan şikayet eder, sıcak havadan şikayet eder öyle ki hayatındaki hiçbir şey onu mutlu etmeye yetmez.

Sitem Eden İnsanlar

Sitem eden insanlar, bazen “sitemkâr” olarak yaftalanırlar. Bu özelliklerinin de kötü bir şey olduğu ileri sürülür. “Bana çok sitem etti.” Sözünde bazen yargılayıcı bir anlam olur. Oysa ki sitem edilen sözlerin satır aralarında derin bir hüzün vardır çoğu zaman. Sitem eden insan ciddi şekilde yaralanmıştır ve aslında bu yarayı beklemediği bir yerden, sevdiği bir insandan almıştır. Sitem, sevginin de ifadesidir aynı zamanda. “Bunu senin yapman beni kırdı çünkü sen benim için önemlisin”dir sitem etmek.

Sitem eden insanlara “Ne kadar saçma konuştun”, “Ne alakası var”, “Niye böyle yapıyorsun?” demek onları daha da çok kırar. Kırgınlığının anlaşılmaması ve gereksiz görülmesi her insan için çok kötüdür ama bunun üzerine sitem eden insan bunu dile de getirmiştir. İfade etmiştir ne kadar üzgün olduğunu ama hâlâ görülmüyor olmak çok üzer onu ve bir sitem edecek unsur daha eklemiş olur sitemini önemsemeyen kişi. Buna da sitem ederse sonra da “sitemkâr” etiketi yapıştırılır kolayca.

Sitem Etme ve İletişim

İmajı çok kötü olan sitemin aslında iletişime ve ilişkilere çok önemli bir katkısı vardır. Her şeyden önce sitem eden insan açık ve net bir insandır. Kendisine iyi gelmeyen şeyleri yumuşak bir şekilde söyleyebilmek demek, karşısındaki insandan da aynısını bekleyebilmek demektir. Bu açıklığın karşılıklı ve ayarında olduğu tüm ilişkiler çok sağlıklı olur.

Özel hayat, iş hayatı ya da sosyal hayatta karşıdaki insanın rahatsız olduğu noktayı dile getirdiğini bilmek, herkesi çok konforlu hissettirir. Çünkü hem rahatsız olunan noktaları yapmamaya özen göstermek çok daha kolay olur hem de her iletişimde mümkün olabilecek yanlış anlamaların önüne geçilmiş olunur.

Yanlış anlamalar ya da hiç belli edilmeyen kırgınlıklar büyüdükçe ilişkiler zorlaşır. Ayarında olan sitemler bu zor anları azaltır.
 
 
Nalan Erpolat