Hangi Vitamin Ne Zaman Kullanılmalıdır?

Vücudumuzun beklenen verimlilikte çalışabilmesi ve mevcut sağlığın muhafaza edilebilmesi için vitaminler önem arz etmektedir. Temelde dokuzu suda ve dördü yağda çözünen 13 vitamine ihtiyaç duymaktayız. Vitaminler, besinlerde değişen miktarlarda bulunmakla birlikte genelde dengeli ve düzenli beslenen bireylerde vitamin eksikliği oluşması beklenmemektedir. Fakat mevcut bazı hastalıklar (emilim bozuklukları gibi) vitamin eksikliklerinin oluşmasını tetikleyebilmektedir. Bu durum sonucunda vitamin takviyelerini kullanmak kaçınılmazdır.

Normalde çoğu vitamin günün herhangi bir saatinde alınabilir. Diğer yandan bazı vitaminler özel koşullar altında daha iyi emilir. Bu nedenle en iyi emilimi sağlamak için nasıl ve ne zaman takviye alınacağını bilmek önemlidir. Bu haftaki makalemizde sizlerle hangi vitamin takviyesini ne zaman ve nasıl kullanmamız gerektiğini konuşacağız.

1. C Vitamini

• C vitamini, vücudumuzdaki birçok metabolik yolda kritik yol oynamaktadır. Örneğin, güçlü bir antioksidan görevi vardır ve bağışıklık sisteminin sağlığının yanı sıra kollajen sentezi için oldukça kıymetli bir vitamindir.
• C vitamini asit yapıdadır. Aç karna tüketilen C vitamini takviyesinin asit yapısı, sindirim sisteminde rahatsız edici ama ciddi olmayan yan etkilere sebep olabilmektedir. Bu sebeple yiyeceklerle birlikte veya tok karna C vitamini takviyesi kullanmak daha iyidir.

2. B Vitaminleri

• B vitamini takviyeleri ayrı ayrı veya birlikte satılabilmektedir.
• Suda çözünür yapıda olmaları sebebiyle günün herhangi bir saatinde yemekle birlikte veya yemekten sonra B vitamini takviyelerinizi kullanabilirsiniz. Bununla birlikte, besin metabolizması ve enerji üretimindeki önemli rolleri nedeniyle B vitaminlerinin genellikle sabah saatlerinde tüketilmesi önerilir.

3. A Vitamini

• A vitamini takviyesi genellikle balık karaciğeri yağından elde edilmektedir. Diğer yandan bitki bileşiklerinden de A vitamini elde edilebilmektedir.
• En iyi emilimi sağlayabilmek için, yağ içeren bir yemekle birlikte A vitamini takviyesi kullanmalısınız.

4. D vitamini

• D vitamini bağışıklık fonksiyonu, kemik sağlığı, hücresel büyüme ve daha fazlası için gereklidir. Ne yazık ki, dünya çapında bir milyardan fazla insan D vitamini eksikliği yaşamaktadır.
• D vitamini günün herhangi bir saatinde tüketilebilir ve bu takviyelerin çoğu, en fazla emilimi sağlamak için yağ içeren öğünler veya atıştırmalıklarla birlikte alınmalıdır.
• Bununla birlikte, D vitamini takviyeleri yediklerinizden çoğu zaman etkilenmez. Yani herhangi bir besini tüketirken D vitamini almanız, D vitamini emiliminizi olumsuz etkilemez.
• Fakat D vitamininin vücutta emilimini arttırmak için K vitaminine de ihtiyaç duyulmaktadır.

5. E vitamini

• E Vitamini, vücudunuzda önemli bir antioksidan görevi görmektedir ve bağışıklık sistemi için oldukça kıymetlidir.
• Genellikle E vitamini takviyelerinin yemekle birlikte alınması önerilir. Bununla birlikte, 2019 yılında 27 kadınla yapılan bir araştırmada, gün boyunca yeteri kadar sağlıklı yağlar tüketildiği sürece E vitamininin etkili bir şekilde emildiğini bulunmuştur.

6. K vitamini

• K vitamini, K1 ve K2 olmak üzere iki formda bulunmaktadır ve yağda çözünen bir vitamindir.
• Kanın pıhtılaşması, kemik ve kalp sağlığı için K vitamini oldukça önem taşımaktadır.
• Genellikle K vitamini eksikliği çok fazla gözlemlenmemektedir fakat K vitamininin emilimini engelleyen ilaçların kullanımına takiben K vitamini eksikliği oluşabilmektedir.
• K vitamini takviyelerini günün herhangi bir saatinde yağ içeren bir ana öğün veya ara öğünle birlikte tüketebilirsiniz.
• K vitaminini diğer yağda çözünen vitaminlerden (A, D ve E vitaminleri) ayrı almanızı önerebiliriz.
• Bununla birlikte, K vitamini takviyeleri, bazı antikoagülan ilaçlarla etkileşime girebilir. Bu ilaçları kullanıyorsanız, K vitamini almadan önce doktorunuza danışmayı ihmal etmeyiniz.

Vitamin takviyeleri her ne kadar ülkemizde önemsenmeden bilinçsizce kullanılıyor olsa da belirli kullanım şartlarına ve miktarlarına riayet ederek kullanılması gerektiği kaçınılmaz bir gerçektir. Sizin için gerekli vitamin takviyelerini ve kullanım şeklini en doğru şekilde doktorunuzdan öğrenebileceğinizi unutmayın.
 
 
Uzm. Dyt. Şeydanur Özpınar
 
 

Referanslar ve Kaynakça:

1. Kuang, X., Liu, C., Guo, X., Li, K., Deng, Q., & Li, D. (2020). The combination effect of vitamin K and vitamin D on human bone quality: A meta-analysis of randomized controlled trials. Food & function, 11(4), 3280-3297.
2. Traber, M. G., Leonard, S. W., Ebenuwa, I., Violet, P. C., Wang, Y., Niyyati, M., … & Levine, M. (2019). Vitamin E absorption and kinetics in healthy women, as modulated by food and by fat, studied using 2 deuterium-labeled α-tocopherols in a 3-phase crossover design. The American journal of clinical nutrition, 110(5), 1148-1167.